10. sınıf Felsefe / Konu
1. Ünite: Felsefenin Doğası
1. Ünite: Felsefenin Doğası kapsamında kavramlar ve günlük yaşam örnekleri.
Refleksif düşünme
Düşüncenin kendi dayanaklarını yeniden incelemesidir.
Örnek: Bir öğrenci adalet görüşünü savunduktan sonra bu görüşe hangi varsayımlarla ulaştığını araştırır.
Yaygın yanılgı
Kendi düşüncemin dayanaklarını sorgularsam artık felsefe yapmış olmam.
Eleştirel tutum
İddiaları gerekçeleri ve karşı örnekleri bakımından değerlendirmektir.
Örnek: Bir tartışmacı sevdiği yazarın görüşünü de kanıt ve itirazlar açısından inceler.
Yaygın yanılgı
Eleştirmek, bir görüşü sahibini sevmediğimiz için reddetmektir.
Tutarlılık
Aynı bağlamdaki savların birbiriyle çelişmemesidir.
Örnek: Bir metin aynı koşullarda hem bütün seçimlerin özgür olduğunu hem hiçbir seçimin özgür olmadığını savunur; editör bu uyuşmazlığı belirler.
Yaygın yanılgı
Bir metindeki çelişkiler, savların birbirini desteklediğini gösterir.
Sistemlilik
Düşüncelerin birbirleriyle bağlantılı bir bütün içinde düzenlenmesidir.
Örnek: Bir düşünür insan anlayışını bilgi, ahlak ve toplum görüşleriyle ilişkilendirerek kurar.
Yaygın yanılgı
Bir felsefi sistem, birbiriyle ilişkisiz sözlerin rastgele toplamıdır.
Merak ve hayret
Alışıldık görüneni yeniden soru konusu yapma eğilimidir.
Örnek: Her gün zamanı ölçen bir genç ilk kez zamanın kendisinin ne olduğunu düşünmeye başlar.
Yaygın yanılgı
Felsefi merak, alışılmış durumlar hakkında yeni soru sormayı engeller.
Akla dayalı gerekçelendirme
Bir savın kabulü için anlaşılabilir nedenler ve çıkarımlar sunmaktır.
Örnek: Bir konuşmacı otoritesini öne sürmek yerine sonucuna hangi öncüllerden ulaştığını açıklar.
Yaygın yanılgı
Bir iddiayı yüksek sesle tekrar etmek, ona akıl yürütmeyle gerekçe vermektir.
Felsefi soru
Temel kavramların anlamını ve ilkelerini gerekçeli tartışmaya açan sorudur.
Örnek: Bir öğrenci mahkemenin nerede olduğunu değil adaletin ne olduğunu sorar.
Yaygın yanılgı
Felsefi soru yalnızca bir adres ya da tarih bilgisi istemelidir.
Bilgelik arayışı
Bilgiyi yaşamı anlama ve iyi yargıda bulunma çabasıyla birleştirmektir.
Örnek: Çok sayıda bilgi bilen biri, bunları nasıl bir yaşam sürmesi gerektiği sorusuyla ilişkilendirir.
Yaygın yanılgı
Bilgelik yalnızca daha çok ezber yapmakla aynı şeydir.
Birikimli düşünsel gelişim
Önceki sorun ve görüşlerin yeni eleştirilerle yeniden ele alınmasıdır.
Örnek: Çağdaş bir yazar eski bir özgürlük tartışmasını dijital gözetim sorunuyla birlikte yeniden yorumlar.
Yaygın yanılgı
Felsefedeki yeni tartışmalar önceki düşüncelerle hiçbir ilişki kuramaz.
Evrensel sorunlara yönelme
Farklı toplumlarda insanları ilgilendiren temel soruları ele almaktır.
Örnek: Farklı kültürlerden düşünürler iyi yaşamın ne olduğu üzerinde farklı yanıtlar geliştirir.
Yaygın yanılgı
Bir sorunun evrensel olması, herkesin ona aynı yanıtı vermesini zorunlu kılar.
Bu konunun sorularıBütün Felsefe konuları
Kavram notları tam ders kitabının veya uzman incelemesinin yerine geçmez.