10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı / Konu
3. Tema: Dünden Bugüne
3. Tema: Dünden Bugüne kapsamında kavramlar ve günlük yaşam örnekleri.
Destan
Toplumun büyük olaylarını anlatan uzun sözlü veya yazılı türdür.
Örnek: Öğrenci kahramanlık anlatısını okudu.
Yaygın yanılgı
“Destan” ifadesi “Beyitlerle kurulan uzun anlatı şiiri türüdür.” anlamındadır.
Mesnevi
Beyitlerle kurulan uzun anlatı şiiri türüdür.
Örnek: Öğrenci mesnevinin olayını inceledi.
Yaygın yanılgı
“Mesnevi” ifadesi “Metnin sözle aktarılma biçimidir.” anlamındadır.
Sözlü gelenek
Metnin sözle aktarılma biçimidir.
Örnek: Öğrenci anlatıcının rolünü tartıştı.
Yaygın yanılgı
“Sözlü gelenek” ifadesi “Metnin yazıyla korunup aktarılmasıdır.” anlamındadır.
Yazılı gelenek
Metnin yazıyla korunup aktarılmasıdır.
Örnek: Öğrenci el yazması gördü.
Yaygın yanılgı
“Yazılı gelenek” ifadesi “Anlatıda olayları taşıyan temel kişidir.” anlamındadır.
Kahraman
Anlatıda olayları taşıyan temel kişidir.
Örnek: Öğrenci başkişiyi belirledi.
Yaygın yanılgı
“Kahraman” ifadesi “Gerçek yaşamda beklenmeyen olay ve varlıkların kullanımıdır.” anlamındadır.
Olağanüstülük
Gerçek yaşamda beklenmeyen olay ve varlıkların kullanımıdır.
Örnek: Öğrenci destandaki olağanüstü gücü gördü.
Yaygın yanılgı
“Olağanüstülük” ifadesi “Olayların neden ve zaman bağıyla düzenidir.” anlamındadır.
Olay örgüsü
Olayların neden ve zaman bağıyla düzenidir.
Örnek: Öğrenci bölümleri sıraladı.
Yaygın yanılgı
“Olay örgüsü” ifadesi “Metinde tekrarlanan anlamlı ögedir.” anlamındadır.
Motif
Metinde tekrarlanan anlamlı ögedir.
Örnek: Öğrenci yolculuk motifini buldu.
Yaygın yanılgı
“Motif” ifadesi “Edebî türün zamanla biçim ve içerik değiştirmesidir.” anlamındadır.
Tür dönüşümü
Edebî türün zamanla biçim ve içerik değiştirmesidir.
Örnek: Öğrenci destanla mesneviyi karşılaştırdı.
Yaygın yanılgı
“Tür dönüşümü” ifadesi “Olayları okura aktaran metin içi sestir.” anlamındadır.
Anlatıcı
Olayları okura aktaran metin içi sestir.
Örnek: Öğrenci anlatım kişisini belirledi.
Yaygın yanılgı
“Anlatıcı” ifadesi “Toplumun büyük olaylarını anlatan uzun sözlü veya yazılı türdür.” anlamındadır.
Bu konunun sorularıBütün Türk Dili ve Edebiyatı konuları
Kavram notları tam ders kitabının veya uzman incelemesinin yerine geçmez.