8. sınıf Türkçe / Konu
Fiilde çatı
Fiilde çatı kapsamında kavramlar ve günlük yaşam örnekleri.
Etken fiil
Öznesi işi yapan fiildir.
Örnek: Öğrenci kapıyı açtı.
Yaygın yanılgı
“Etken fiil” ifadesi “İşi yapanın belirtilmediği veya geri planda kaldığı fiildir.” anlamındadır.
Edilgen fiil
İşi yapanın belirtilmediği veya geri planda kaldığı fiildir.
Örnek: Kapı açıldı.
Yaygın yanılgı
“Edilgen fiil” ifadesi “Nesne alabilen fiildir.” anlamındadır.
Geçişli fiil
Nesne alabilen fiildir.
Örnek: Çocuk kitabı okudu.
Yaygın yanılgı
“Geçişli fiil” ifadesi “Nesne alamayan fiildir.” anlamındadır.
Geçişsiz fiil
Nesne alamayan fiildir.
Örnek: Çocuk uyudu.
Yaygın yanılgı
“Geçişsiz fiil” ifadesi “Geçişsiz fiilden ettirgenlik ekiyle nesne alabilir hâle gelir.” anlamındadır.
Oldurgan fiil
Geçişsiz fiilden ettirgenlik ekiyle nesne alabilir hâle gelir.
Örnek: Anne bebeği uyuttu.
Yaygın yanılgı
“Oldurgan fiil” ifadesi “İşi başkasına yaptırma anlamı taşıyabilir.” anlamındadır.
Ettirgen fiil
İşi başkasına yaptırma anlamı taşıyabilir.
Örnek: Müdür raporu yazdırdı.
Yaygın yanılgı
“Ettirgen fiil” ifadesi “İşi yapan ve işten etkilenen aynı varlıktır.” anlamındadır.
Dönüşlü fiil
İşi yapan ve işten etkilenen aynı varlıktır.
Örnek: Çocuk yıkandı.
Yaygın yanılgı
“Dönüşlü fiil” ifadesi “İşin karşılıklı veya birlikte yapıldığını bildirir.” anlamındadır.
İşteş fiil
İşin karşılıklı veya birlikte yapıldığını bildirir.
Örnek: Arkadaşlar görüştü.
Yaygın yanılgı
“İşteş fiil” ifadesi “Çatı yalnızca fiil cümlesinde değerlendirilir.” anlamındadır.
Çatı incelemesi
Çatı yalnızca fiil cümlesinde değerlendirilir.
Örnek: Öğrenci isim cümlesine çatı aramadı.
Yaygın yanılgı
“Çatı incelemesi” ifadesi “Fiilin etken veya edilgenliğini belirlemede kullanılır.” anlamındadır.
Özne yüklem ilişkisi
Fiilin etken veya edilgenliğini belirlemede kullanılır.
Örnek: Öğrenci yapanı sorguladı.
Yaygın yanılgı
“Özne yüklem ilişkisi” ifadesi “Öznesi işi yapan fiildir.” anlamındadır.
Bu konunun sorularıBütün Türkçe konuları
Kavram notları tam ders kitabının veya uzman incelemesinin yerine geçmez.